Avaita pämenü

Bolgarii (bolgarijaks: България), täuz' oficialine nimituz — Bolgarijan Tazovaldkund (bolg.: Република България, vepsän transkripcii: Republika Bǎlgarija), om valdkund Evropan suvipäivnouzmas, Mustmeren randal. Sen pälidn da kaikiš suremb lidn om Sofii.

Bolgarijan Tazovaldkund
Република България
 Flag
Flag of Bulgaria.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Bulgaria.svg
Pälidn Sofii
Eläjiden lugu (2018) 7 057 504[1] ristitud
Pind 110 879 km²
Bolgarijan Tazovaldkund Република България
Kel' bolgarijan
Valdkundan pämez' Rumen Radev
Päministr Boiko Borisov
Religii hristanuskond, islam
Valüt bolgarijan lev (BGN)
Internet-domen .bg[2]
Telefonkod +359
Aigvö tal'vel UTC+2,
kezal UTC+3

Vspäi 2004 PAKO:n ühtnii om, vspäi 2007 — EÜ:n ühtnii.

Südäiolend

IstoriiRedaktiruida

Ezmäine Bolgarijan imperii oli olmas vozil 681−1018. Kahtenz' Bolgarijan imperii oli olmas vozil 1185−1396.

Vn 1908 5. päiväl redukud nügüdläine Bolgarii tedoti ripmatomudes Osmanan imperijaspäi.

Geografijan andmusedRedaktiruida

 
Bolgarijan topografine kart.

Bolgarii om mavaldkundröunoiš Turkanmanke (röunan piduz — 223 km) da Grekanmanke (472 km) suves, Pohjoižmakedonijanke (162 km) da Serbijanke (344 km) päivlaskmas, Romanijanke pohjoižes (605 km). Ühthine röunoiden piduz om 1806 km. Valdkundan pind — 110 879 km². Bolgarijan päivnouzmaižed randad lainištab Mustmeri, sen randanpird — 354 km.

Londuseližed pävarad oma kivihil', metallad (boksitad, vas'k, hahktin, cink); toižed varad — mec, mahuz.

Politine sistemRedaktiruida

 
Bolgarijan parlamentan ištundoiden sija Sofijas.

Ohjandusen form om unitarine parlamentine tazovaldkund. Valdkundan pämez' om prezident. Kaik rahvaz valičeb händast videks vodeks.

Parlament om üks'kodine Rahvahaline Suim (bolg.: Народно събрание, lugese «Narodno sabranie») 240 ezitajanke. Kaik rahvaz änestab heid nelläks vodeks. Parlament vahvištab ohjastusen (ministrišton, bolg.: Министерски съвет) mülükundad.

Jäl'geline Rahvahaline Suim tuli radho edelstrokuižiden valičendoiden jäl'ghe, ned oliba vn 2017 26. päiväl keväz'kud. Prezidentan järgenduseližed valičendad oliba vl 2016 (6. päiväl kül'mkud), Rumen Radev om valitud prezident, sai vägestust ezmäižes turas (57,47%), tuleb radho vs 2017 vilukun 22. päiväspäi.

Administrativiž-territorialine jagandRedaktiruida

   Kacu kirjutuz: Bolgarijan administrativiž-territorialine jagand.

Bolgarii jagase 27 agjaha (bolg.: област), ned alajagasoiš 264 kundha (bolg.: община), da völ üks' Sofii-pälidnan territorii om olmas.

EläjadRedaktiruida

Vl 2011 eläjiden lugu oli 7 364 570 ristitud.

Bolgarijas elädas bolgarijalaižed.

Toižed sured lidnad (enamba 100 tuh. ristituid vl 2011, surembaspäi penembha): Plovdiv, Varn, Burgas, Ruse, Stara Zagor, Pleven. Vl 2011 kaik oli 24 lidnad enamba mi 50 tuh. eläjidenke; ühthemänho om 257 lidnad valdkundas.

IžanduzRedaktiruida

Vl 2012 Bolgarijan päeksport oli erazvuiččed sobad (läz 13%), vas'k da sen ühthesuladused (11%), kivivoi (10%), elektromašiništ (läz 10%); toine eksport — raud da teraz (4%), nižu (2%), podsolnušnikan semned (2%), elektruz (2%).

HomaičendadRedaktiruida

IrdkosketusedRedaktiruida