Avaita pämenü

Iževsk (ven.: Ижевск, udm.: Ижкар) om lidn da lidnümbrik Venämas. Se om Udmurtijan Tazovaldkundan pälidn da kaikiš suremb lidn, Volgaveren i Uralan azegtegimišton da kul'turan järed keskuz. Zav'jalovon rajon ümbärdab lidnad kaikiš polišpäi.

Iževsk
Ижевск (ven.)
Ижкар (udm.)
 Lidnanznam
Coat of Arms of Izhevsk (Udmurtia).svg
 Flag
Flag of Izhevsk (Udmurtia).svg
Valdkund Venäma
Eläjiden lugu (2017) 646 277 ristitud
Pind 315,15 km²
Iževsk Ижевск (ven.) Ижкар (udm.)
Pämez' Jurii Türin (2 015—)
Telefonkod +7-3 412-xxx-xxx
Avtokod 18
Aigvö UTC+4 (MSK+1)


Iževskan administrativižed rajonad (vspäi 1987):
1 — Leninan rajon
2 — Oktäbr'skii rajon
3 — Industrialine rajon
4 — Ustinovan rajon
5 — Pervomaiskii rajon

IstoriiRedaktiruida

Ezmäižed eländpunktad oliba lidnan territorijal 3.−5. voz'sadal. Nügüdläižen eländpunktan aluz om pandud vl 1760 kuti Iževskan tegim-radnikžilo ümbriradamha raudkivendod Blagodatnai-mägespäi. Žilod nimitihe Iž-jogen mödhe (udm.: Оӵ).

Radnikžilo sai lidnan statusad nügüd'aigaiženke nimenke vl 1918. Vl 1921 regionan keskuz oli sirtud sihe Glazovaspäi. Vozil 1984−1987 lidnan nimi oli Ustinov.

Geografijan andmusedRedaktiruida

Lidn sijadase kukhikahal tazangištol, 140 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Iž-jogi läbitab lidnad (Kamanjogen oiged ližajogi), se om madal laivoid vaste. Iževskan vezivaradim (uit) om 22 nellikkilometrad pindanke, se om tehtud eländpunktan alusenke padoseinil. Matkad Moskvhasai om 1180 km päivlaskmha avtotedme. Lähembaine sur' lidn om Perm' 281 km pohjoižpäivnouzmha avtotedme.

Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +3,0 C°. Paneb sadegid 511 mm vodes, kaikiš vähemb uhokus-sulakus (21..26 mm kus). Mahusen kül'mandan süvüz oleskeleb 170 santimetrhasai.

Iževsk om üks'jäine eländpunkt lidnümbrikos.

EläjadRedaktiruida

Vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe Iževskan eläjiden lugu oli 628 116 ristitud[1], tazovaldkundan ristitišton kaks' videndest eläb siš. Kaikiš suremb ristitišt oli vozil 1992−2001, 650..655 tuh. ristituid.

Rahvahad (enamba 0,3% vl 2010, ozutadud rahvahudenke)[2]: venälaižed — 68,8%, udmurtalaižed — 14,8%, totarlaižed — 8,9%, ukrainalaižed — 0,7%, azerbaidžanlaižed — 0,4%, marilaižed — 0,3%, toižed rahvahad — 6,1%.

TransportRedaktiruida

Avtobusad, trolleibusad, tramvaid da taksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Rengazavtote om sauvomas vspäi 2002.

Ühtennimine tatanmaine civiline Iževsk-lendimport (ИЖВ / IJK) om üks'jäine lendimport Udmurtijas matknikoiden täht, se sijadase Zav'jalovon rajonas 15 km päivnouzmha lidnan keskusespäi.

Lidnan nägudRedaktiruida

Tetabad sündnudedRedaktiruida

  • Pötr Čaikovskii (sünd. 1840 − kol. 1893) — oli venälaine mez' ukrainižen augotižlibundanke, Venäman muzikankirjutai.
  • Mihail Kalašnikov (1919−2013) — oli venälaine mez', Nevondkundaližen Ühtištusen i Venäman tuikutezazegen konstruktor.

HomaičendadRedaktiruida

IrdkosketusedRedaktiruida