Addis-Abeb (amh.: አዲስ አበባ transliteracii: Addis Abäba «uz' änik», virkand [adˈdis ˈabəba], orom.: Finfinne «(londuseližed) hulad purtked») om Efiopijan pälidn da kaikiš suremb lidn, mugažo Afrikan Ühtištusen pälidn.

Addis-Abeb
አዲስ አበባ (amhar., Addis Abäba)
Finfinne (orom.)
 Lidnanznam
 Flag
Valdkund Efiopii
Eläjiden lugu (2023) 3,945,000 ristitud
Pind 527 km²
Addis-Abeb አዲስ አበባ (amhar., Addis Abäba) Finfinne (orom.)
Pämez' Adanah Abibi
(sügüz'ku 2021—)
Telefonkod +251−11
Aigvö UTC+3


Lidnan kart (2015)

Lidn federaliženke alištusenke vn 1995 valdkundan konstitucijan mödhe, sen ližaks om Oromii-regionan administrativižeks keskuseks.

Istorii

vajehta

Nügüdläine lidn om tetab vspäi 1886. Valdkundan pälidn vspäi 1889.

Addis-Abeb šingotase sauvondal (kommertine likumatomuz ezikät), torguindal, transportal, valdkundaližiden holitišiden sferal. Industrialižed parkad oma tematižed, sobiden tehmine i farmaceftine tegimišt ratas niiš. Valdkundan KSP:n 29 % sädase pälidnas (2022).

Geografijan andmused

vajehta

Lidn sijadase valdkundan keskuzpalas, Entoto-mägen alusenno, 2326..3000 m korktusil, 2355 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Kaikiš madalamb lidnan sija om lendimport suvipäivnouzmas, Entoto-mägi seižub lidnan pohjoižes i om kaikiš korktemb.

Klimat om subtropine päivoikaz korktoiden mägiden. Voden keskmäine lämuz om +16,4 C°, kuidme +15,2..+18,2 C°. Ekstremumad oma 0 C° (reduku-keväz'ku) i +30,6 C° (uhoku). Voib panda halad tal'vaigan. Lämuz voib erineda rajonidme kümnehe Cel'sijan gradushasai. Paneb sadegid 1165 mm vodes, enamba heinkus-elokus (280..290 mm kus), kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-vilukus (7..13 mm kus). Kun keskmäine relätivine nepsuz vajehtase 75..80 % rounöiš heinkus-sügüz'kus, 51..53 % kül'mkus-keväz'kus.

Tobmuz

vajehta
 
Lidnan rajonad (2022)

Lidn jagase kümneks nimitadud alalidnaks (amh.: ክፍለ ከተማ kifle ketema). Ned alajagasoiš 99 lidnanlaptaks (ቀበሌ, kebele).

Edeližed lidnan pämehed (merad) oma Takele Uma Benti (heinku 2018 — eloku 2020), Diriba Kuma (heinku 2013 — heinku 2018).

Elajad

vajehta

Kaik 2 739 551 eläjad oli lidnas vl 2007. Vn 2012 heinkus lidnan ristitišt oli 3 041 002 eläjad[1]. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Transport

vajehta

Kundaline transport om avtobusad i taksid. Kiruhtramvain (Kebnan metron) kaks' jonod oma töhöpästtud vl 2015 (39 stancijad, 31,6 km raudted). Raudted ühtenzoittas lidnad valdkundan toiženke järedanke Dire-Dau-lidnanke da röunantagaiženke Džibuti-portanke.

Rahvahidenkeskeine civiline Addis-Abeb Bole-lendimport[2] (ADD / HAAB, 12,1 mln passažiroid vl 2018) sijadase kudes kilometras suvipäivnouzmha lidnan keskuzpalaspäi. Uden lendimportan sauvomine mäneb 65 kilometras suvhe nügüdläiželpäi Modžo-lidnas.

Sebruzlidnad

vajehta

Homaičendad

vajehta
  1. Efiopijan Statistikan keskuzagentusen ristitišton arvoind vn 2012 1. päiväl heinkud (csa.gov.et). (angl.)
  2. Rahvahidenkeskeižen Addis-Abeb Bole-lendimportan sait (boleairport.com). (angl.)

Irdkosketused

vajehta



Afrikan pälidnad
Abudž | Addis-Abeb | Akkr | Alžir-lidn | Antananarivu | Asmar | Bamako | Bangi | Banžul | Bisau | Brazzavil' | Dakar | Dodom | Džibuti-lidn | Džub | Fritaun | Gaborone | Giteg | Harare | Hartum | Jamusukro | Jaunde | Kair | Kampal | Kigali | Kinšas | Konakri | Librevil' | Lilongve | Lome | Luand | Lusak | Malabo | Maputu | Maseru | Mbabane | Mogadišo | Monrovii | Moroni | Nairobi | Ndžamen | Niamei | Nuakšot | Port Lui | Porto Novo | Prai | Pretorii | Rabat | San Tome | Tripoli | Tunis-lidn | Uagadugu | Viktorii | Vindhuk