Tanzanii, oficialižikš — Tanzanijan Ühtenzoittud Tazovaldkund (suah.: Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, angl.: United Republic of Tanzania), om valdkund Päivnouzmaižes Afrikas. Sen pälidn om Dodom. Käskusenandajan da radonoigendajan tombuziden päaluskundad sijadase sigä. Verazmaiden sur'oigenduzkundad da bankad sijadase toižes, vanhas (1993-vodhesai) pälidnas, Dar Es Salamas.

Tanzanijan Ühtenzoittud Tazovaldkund
Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (suah.)
United Republic of Tanzania (angl.)
 Flag
Flag of Tanzania.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Tanzania.svg
Pälidn Dodom
Eläjiden lugu (2018) 55 451 343[1] ristitud
Pind 945 203 km²
Tanzanijan Ühtenzoittud Tazovaldkund Jamhuri ya Muungano wa Tanzania (suah.) United Republic of Tanzania (angl.)
Kel' suahili, anglijan
Valdkundan pämez' Džon Magufuli
Päministr Kassim Madžaliva
Religii hristanuskond, islam, paganuz
Valüt tanzanijan šilling (TZS)
Internet-domen .tz
Telefonkod +255 (+007 Kenijaspäi da Ugandaspäi)
Aigvö UTC+3

IstoriiEdit

Vozil 1961 da 1963 Tanzanijan erazvuiččed palad tedištotiba ičeze ripmatomudes Sures Britanijaspäi.

Tanzanii-nimi om saudud sana, se om tehtud enččiden kolonijoiden kahtes nimespäi: Tanganjik da Zanzibar. Niišpäi, mugažo Pemb-saren ühtes, vn 1964 26. päiväl sulakud sädihe-ki Tanzanijad.

Geografijan andmusedEdit

 
Tanzanijan topografine kart.

Tanzanii röunatab Kenijan da Ugandanke pohjoižes, Ruandan, Burundin da Kongon Demokratižen Tazovaldkundanke päivlaskmas, Zambijan, Malavin da Mozambikanke suves. Indižen valdmeren randpol' om man päivnouzmas. Randanpird om 1424 km pitte.

Mägitazangištod oma enambuses valdkundan pindal. Kaikiš korktemb Afrikan čokkoim sijadase Kenijan röunal, se om Kilimandžaro-mägi, 5891,8 metrad meren pindan päl. Kaikiš järedambiden Afrikan järviden palad sijadase Tanzanijan röunoil: Viktorii-järv om pohjoižes, Tanganjik-järv sijadase päivlaskmas, Njas-järv läikab suves.

Londuseližed pävarad oma kivivoi, londuseline gaz, kivihil', raudkivend, tin, fosfatad, kuld, diamantad; toižed varad oma mec da gidroenergii.

Politine sistemEdit

 
Valdkundan rahaazjoiden da ekonomikan ministruz Dar Es Salamas.

Ohjandusen form om unitarine konstitucine prezidentine tazovaldkund. Valdkundan da ohjastusen pämez' om prezident (suah.: Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, angl.: President of the United Republic of Tanzania). Ristitišt valičeb händast videks vodeks, enamba kaht strokud ei sa. Prezident paneb päministrad radnikusele.

Valdkundan Suim (suah.: Bunge la Tanzania, angl.: National Assembly) — se om üks'kodine nacionaline parlament. Deputatoiden lugu om 393 ristitud. Heišpäi kaik rahvaz valičeb ümbrikoiš 264 ristitud kerdan vides vodes, 113 deputatad oma naižed (prezident paneb heid radsijha), 5 deputatad ezineba Zanzibaran avtonomijad sen suimaspäi, prezident vahvištab völ 10 mest, i üks' ristit om parlamentan arvostadud enzne pämez'.

Tanzanijan järgenduseližed pävaličendad oliba vn 2015 25. päiväl redukud. Džon Magufuli sai 58,46% änid da radab prezidentan vs 2015 kül'mkun 5. päiväspäi, se om hänen ühtenz' strok. Kassim Madžaliva om päministraks vs 2015 kül'mkun 20. päiväspäi.

Administrativiž-territorialine jagandEdit

   Kacu kirjutuz: Tanzanijan administrativiž-territorialine jagand.

Administrativiž-territorialižikš Tanzanii jagase 30 agjaks[2] (suah.: Mkoa), niišpäi viž agjad oma ühtenzoittud Zanzibar-avtonomijha.

EläjadEdit

Tanzanijas elädas tanzanijalaižed. Vn 2014 heinkus valdkundan ristitišt oli 49 639 138 eläjad. Kaikiš suremb ristitišt om nügüd'.

Uskondan mödhe (2010): hristanuskojad — 61,4%, islamanuskojad — 35,2% (Zanzibaran enambuz), rahvahaline uskond — 1,8%, toižed uskojad — 0,2%, religijatomad — 1,4%.

Tanzanijan järedad lidnad (enamba 200 tuh. ristituid vl 2010[3]): Dar Es Salam, Mvanz, Zanzibar, Dodom (pälidn), Aruš, Mbei, Morogoro da Tang.

RahvahanižanduzEdit

Tanzanijan päeksport om kuld (22%), maižandusen produktad (läz 15%, sidä kesken kofe, pal'mvoi, kakao, perč, čai, nižu), hobed (9%), vas'k (6%); toine eksport — marganc (5%), tabak (5%), kala (4%), kivivoi (3%), puvill (2%), zelläd (2%), londuseline gaz (1%).

HomaičendadEdit

  1. Tanzanijan ristitišton endustuz vn 2018 heinkus // Mail'man faktoiden kirj. — Cia.gov. (angl.)
  2. Tanzania: State Gazettes New Regions, Districts // Daily News (Jogapäiväližed uzištused, Dar es Salam, Tanzanii). — Allafrica.com. (angl.)
  3. Tanzania: largest cities and towns and statistics of their population (Tanzanii: kaikiš surembad lidnad i statistik niiden ristitištos). — World-gazetteer.com. (angl.)

IrdkosketusedEdit



Afrikan valdkundad
Alžir | Angol | Benin | Botsvan | Burkina Faso | Burundi | Čad | Džibuti | Efiopii | Egipt1 | Ekvatorialine Gvinei | Eritrei | Esvatini | Gabon | Gambii | Gan | Gvinei | Gvinei-Bisau | Jemen1 | Kabo Verde | Kamerun | Kenii | Keskafrikan Tazovaldkund | Komoran Sared | Kongon Demokratine Tazovaldkund | Kongon Tazovaldkund | Kot d'Ivuar | Lesoto | Liberii | Livii | Madagaskar | Malavi | Mali | Marok | Mavrikii | Mavritanii | Mozambik | Namibii | Niger | Nigerii | Ruand | San Tome da Prinsipi | Seišelan Sared | Senegal | Sjerra Leone | Somali | Sudan | Suviafrikan Tazovaldkund | Suvisudan | Zambii | Zimbabve | Tanzanii | Togo | Tunis | Ugand

1 Om Azijas mugažo.