Avaita pämenü

Ekvatorialine Gvinei, täuz' oficialine nimituz — Ekvatorialižen Gvinejan Tazovaldkund (ispanijaks: República de Guinea Ecuatorial; francijaks: République de la Guinée Équatoriale), om valdkund Keskmäižes Afrikas. Sen pälidn om Malabo.

Ekvatorialižen Gvinejan Tazovaldkund
República de Guinea Ecuatorial (isp.)
République de la Guinée Équatoriale (fr.)
 Flag
Flag of Equatorial Guinea.svg
 Valdkundznam
Coat of arms of Equatorial Guinea.svg
Pälidn Malabo
Eläjiden lugu (2010) 1 622 000[1] ristitud
Pind 28 051 km²
Ekvatorialižen Gvinejan Tazovaldkund República de Guinea Ecuatorial (isp.) République de la Guinée Équatoriale (fr.)
Kel' ispanijan, francijan
Valdkundan pämez' Teodoro Obiang Ngema Mbasogo
Päministr Visente Eate Tomi
Religii hristanuskond, paganuz
Valüt Keskuzafrikan KFA:n frank (XAF)
Internet-domen .gq
Telefonkod +240
Aigvö UTC+1

IstoriiRedaktiruida

Vl 1968 redukun 12. päiväl Ekvatorialine Gvinei tedoti ripmatomut Ispanijaspäi.

Geografijan andmusedRedaktiruida

 
Ekvatorialižen Gvinejan fizine kart.

Ekvatorialine Gvinei om mavaldkundröunoiš Kamerunanke pohjoižes (röunan piduz — 189 km), Gabonanke päivnouzmas da suves (350 km). Ühthine röunoiden piduz — 539 km. Suvipäivlaskmpoles om meriröun sar'hiženke San Tome da Prinsipi-valdkundanke.

Ekvatorialižen Gvinejan päivlaskmaižed da sar'hižed randad lainištab Atlantižen valdmeren Gvinejan laht. Randanpird om 296 km.

Valdkund kogoneb kahtes palaspäi: sar'hine (enamba 2 tuh. km²) da kontinentaline (Rio Muni, läz 26 tuh. km²). Kaikiš suremban Bioko-saren (enzne Fernando Po-sar', 40 km Kamerunan randpol'hesai) da kaiken valdkundan kaikiš korktemb čokkoim om Bazil'-mägenoc (se-žo Malabo-mägi), 3008 m valdmeren pindan päl.

Klimat om ekvatorialine. Valdkund sijadase Man ekvatoral.

Londuseližed pävarad oma kivivoi, tropine mec; toižed varad (radmatomad löudmižsijad) oma kuld, marganc, uran.

TobmuzRedaktiruida

 
Prezidentan pert'kulu Malabos, Ripmatomuden torgul.

Ohjandusen form om unitarine prezidentine tazovaldkund dominirujanke partijanke. Valdkundan pämez' om prezident, hän-žo ohjastusen-ki pämez', paneb päministrad radsijha. Kaik rahvaz valičeb prezidentad 7 vodeks, strokuiden lugul eile röunad.

Käskusenandai tobmuz — ohjastuz da parlament. Parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Senat (70 ühtnijad: 55 — valitud, 15 — pandud radsijha prezidental). Alakodi om Rahvahan Ezitajiden Kodi (100 ezitajad). Kaik rahvaz valičeb niiden ühtnijoid 5 vodeks.

Ekvatorialižen Gvinejan parlamentan järgvaličendad oliba vl 2013 semendkun 26. päivän (oppozicii sai vaiše ühten sijan kaikuččes Kodiš). Prezidentad valitihe järgkerdan vl 2009 kül'mkun 29. päiväl 5 kandidatan keskes (Teodoro Obiang Ngema Mbasogo sai 95,4%, hän om toine Tazovaldkundan prezident, vspäi 1979).

Administrativiž-territorialine jagandRedaktiruida

   Kacu kirjutuz: Ekvatorialižen Gvinejan administrativiž-territorialine jagand.

Om 7 agjad (provincijad) Ekvatorialižes Gvinejas. Ühtenzoittas niid kahthe regionha: Sar'hine (3 agjad) da Kontinentaline (4 agjad). Provincijad alajagasoiš ümbrikoihe.

EläjadRedaktiruida

Ekvatorialižes Gvinejas elädas ekvatogvinejalaižed.

Ekvatorialižen Gvinejan sured lidnad (enamba 150 tuh. ristitud, 2010): Bat da Malabo (valdkundan pälidn). Ned molembad oma ičeze regioniden pälidnad.

IžanduzRedaktiruida

Ekvatorialine Gvinei om üks' elokahiš Afrikan valdkundoišpäi. Vl 2009 sen 97% eksportad oli kivivoi da nozoltadud gaz.

HomaičendadRedaktiruida

IrdkosketusedRedaktiruida