Mendelejev Dmitrii

Dmitrii Ivanovič Mendelejev (ven.: Дмитрий Иванович Менделеев; sünd. 8. uhoku 1834, Tobol'sk, Tobol'skan gubernii, Venäman imperii — kol. 2. uhoku 1907, Piter, Venäman imperii) oli venämalaine himik da polimat, Imperatorižen Piterin universitetan professor i Piterin Tedoakademijan ühtnii.

Mendelejev Dmitrii
Dmitrii Mendelejev vl 1897
Dmitrii Mendelejev vl 1897
nimi sündundan jäl'ghe:

ven.: Дмитрій Ивановичъ Менделѣевъ

radmižen toižend:

himik, fizikanmez', õppejõud, majandusteadlane

sündundan dat:

8 (20) uhoku 1834[1][2][3]

sündundan sijaduz:

Tobol'sk, Tobolski kubermang[d], Venemaa keisririik[d][1][4][5][2][3][6]
Verkhnie Aremzyani[d], Tobolski kubermang[d], Tobol'sk[d]

valdkund:

 Venemaa keisririik[d][3]

kolendan dat:

20 viluku (2 uhoku) 1907[1][5][7] (72 vot)

kolendan sijaduz:

Piter, Peterburi kubermang[d], Venemaa keisririik[d][5][4][3][6][7]

tat:

Ivan Pavlovich Mendeleyev[d]

avtograf:

 Mendelejev Dmitrii VikiAitas
Om sädusid VikiPurtkiš VikiPurde

Mez' om Himižiden elementoiden periodižen tabluden avaidajan, nece om üks' fundamentaližiš käskusišpäi mail'mas. Tedomez' sädi «Himijan alused»-monografijan (ven.: Основы химии).

Biografii vajehta

Dmitrii oli sündnu Tobol'skan ümbrikon školoiden i gimnazijan Ivan Mendelejev-direktoran kanzha jäl'gmäižeks seičemetoštkümnendeks lapseks, mam oli Marija Mendelejeva (Kornil'jeva). Dmitrii Mendelejev openui Tobol'skan gimnazijas vspäi 1841, oli Päižen pedagogižen institutan pästnikan vl 1855 (kut hänen Ivan-tat-ki vl 1807). Vahvišti kandidatan dissertacijad kristallografijas vl 1856.

Vll 1857−1890 tedomez' radoi opendajan Imperatorižes Piterin universitetas. Sai himijan doktoran arvod (1865).

Kanz vajehta

Mez' oli naižiš kahtišti. Ezmäine ak oli Feozva Leščeva Tobol'skaspäi (vai Fiza, 1826−1906) vspäi 1862, kaks' last sünduihe i kändihe täuz'kaznuzikš. Kahtenz' ak oli Anna Popova (1860−1942), Urüpinskan kozakan tütär, vspäi 1881 sünduihe nell' last.

Mušt vajehta

Muzei-arhiv radab Piterin valdkundaližes universitetas. Muzei-usadib sijadase Moskvan agjan Klinan rajonan Boblovo-žilos.

Panihe äi muštnikoid, büstoid i barel'jefoid Mendelejevan muštoks, niiden kesken koumin Piteriš i Moskvas, kaks' Tümenin agjas i Bakus, üksin Murinos, Üläufaleiš, Dubnas, Tomskas, Kijevas, Londonas.

Venäman Mendelejevsk-lidn (Tatarstan) om nimitadud tedomehen kanzannimen mödhe, žilo, raudtestancii, irdad, Tobol'skan mikrorajon, Tümenin lendimport, Jaroslavlin kivivoinümbriradai tegim, Moskvan Mendelejevskaja-metrostancii.

Äiluguižed Venäman tedoorganizacijad, suim, konkurs i premii oma Mendelejevan nimed.

Jäžomad Kirgizstanas i Antarktidas, Jävaldmeren mägisel'g, vulkan Kunašir-sarel, asteroid (2769) i Kudmaižen krater saiba Mendelejevan nimed.

Homaičendad vajehta

  1. 1,0 1,1 1,2 Л. Чугаев Менделеев, Дмитрий Иванович // Новый энциклопедический словарьСПб.: 1915. — Т. 26. Мацеевский — Молочная кислота. — С. 263–269.
  2. 2,0 2,1 И. Чельцов, В. К. Менделеев, Дмитрий Иванович // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1896. — Т. XIX. — С. 82–85.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 https://www.biography.com/people/dmitri-mendeleyev-9405465
  4. 4,0 4,1 Погодин С. А. Менделеев Дмитрий Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1974. — Т. 16 : Мёзия — Моршанск. — С. 67–69.
  5. 5,0 5,1 5,2 Mendeléeff, Dmitri Ivanovich // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911.
  6. 6,0 6,1 www.accademiadellescienze.it
  7. 7,0 7,1 Менделеев, Дмитрий Иванович // Маммилярия — Мера стоимости — 1938. — Т. 38.