Gvadalahar (isp.: Guadalajara [ɡwaðalaˈxaɾa]) om Meksikan lidn valdkundan keskuzpalan päivlaskmas. Se om valdkundan kahtenz' lidn eläjiden lugun mödhe, Halisko-štatan administrativine keskuz (vspäi 1823).

Gvadalahar
Guadalajara
 Lidnanznam
Coat of Arms of Guadalajara (Mexico).svg
 Flag
Flag of Guadalajara, Mexico.png
Valdkund Meksik
Eläjiden lugu (2010) 1,460,148 ristitud
Pind 151,6 km²
Gvadalahar Guadalajara
Pämez' Barbara Lizette Trigueros Becerra
(keväz'ku 2021—)
Telefonkod +52−33
Aigvö tal'vel UTC−6,
kezal UTC−5


Lidnan da sen municipalitetan kart vl 2008

IstoriiRedigeeri

Eländpunktan aluz om pandud vl 1542 varmitamha Ispanijan tobmut uziš maiš. Kristobal' de Onjate-alusenpanii nimiti lidnad ispanižen Gvadalaharan mödhe, päivlaskmaižen Meksikan Nunjo Bel'tran de Gusman-konkistadoran kodilidnan mödhe. Satusekaz sijaduz abuti lidnale šingotadas.

Gvadalaharan ižandusen päsarakod oma elektronikan tehmine (neniden kompanijoiden tegimed: General Electric, Intel, Hitachi, Hewlett Packard, Siemens) i sen eksport AÜV:oihe, sömtegimišt, tekstiline sarak i kengiden tehmine, avtopaloiden i metalližen instrumentan pästand, turizm.

Geografijan andmusedRedigeeri

Lidn sijadase Atemahak-alangištos, 1589 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Tünen valdmeren randhasai om 200 km päivlaskmha orhal, Mehikohosai om 500 km päivnouzmha-suvipäivnouzmha orhal vai 550 km avtotedme.

Klimat om valdmeren subtropine läz tropišt. Voden keskmäine päiväline lämuz om +20,9 C°, tal'vkun-vilukun — +17 C°, semendkun-kezakun +24 C°. Absolütine minimum oleskeli −1,5 C°. Paneb sadegid 1002 mm vodes, kuiv sezon oleskeleb kül'mkus-semendkus (82 mm pordos).

EläjadRedigeeri

Vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1 460 148 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1 650 205 eläjad vl 1990. Vl 2010 4,4 mln ristituid elihe lidnaglomeracijas 2 734 km² pindal, se om kahtenz' surtte Meksikas i Halisko-štatan ristitišton koume videndest.

Järed valdkundaline Gvadalaharan universitet om olmas vspäi 1792, sen aluz om pandud ph. Homoi Akvinalaižen kolledžan sijas (oli vspäi 1586).

Edeline lidnan pämez' om Ismael' del' Toro Kastro (2018−2021).

TransportRedigeeri

Kiruhavtobusad i privatižed avtobusad oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1989 metropoliten radab lidnas (isp. SITEUR, 2 jonod, 29 stancijad, 24 km raudted).

Ravahidenkeskeine civiline lendimport sodan ripmatomudes Migel' Idal'go-i-Kostil'ja-vejan nimed (GDL, 14,3 mln passažiroid vl 2018) sijadase 16 km suvhe lidnan keskusespäi. Tehtas passažirreisid AÜV:oiden i Meksikan äjihe lidnoihe, Panam-lidnha, om jügureisid mail'madme.

HomaičendadRedigeeri


IrdkosketusedRedigeeri