Erinevus lehekülje "Malaizii" redaktsioonide vahel

Lisatud 1821 baiti ,  5 aasta eest
+
(++)
(+)
 
== Geografijan andmused ==
[[Fail:Location map Peninsula Malaysia.png|thumb|left|150px|MalaizijanMalakkan pol'saren reljefan kart.]]
[[Fail:Borneo Topography.png|thumb|left|150px|Päivnouzmaižen Malaizijan topografine kart.]]
Malaizijan kaks' palad oma jagadud [[Kitain suvimeri|Kitain suvimerel]]: [[Malakkan pol'sar'|Malakkan pol'saren]] suvipala da [[Kalimantan]]-saren lodehpala.
 
Malaizii om mavaldkundröunoiš [[Tailand]]anke (röunan piduz — 595 km) da [[Brunei]]nke (266 km) pohjoižes da, [[Indonezii|Indonezijanke]] suves (1881 km). Ühthine röunoiden piduz — 2742 km. Sen ližaks, om meriröunoid [[Singapur]]anke, [[Indonezii|Indonezijanke]] da [[Filippinad|Filippinoidenke]]. Ühthine randanpird — 4675 km, sidä kesken pol'sarhine Malaizii om 2068 km, päivnouzmaine (Sabah da Saravak) — 2607 km. Sabahan päivnouzmpol'žed randad lainištab [[Sulumeri]]. Valdkundan pind om 329 750 km².
 
Klimat om [[tropine vö|tropine]] mussonine.
== Politine sistem ==
[[Fail:MalaysianParliament.jpg|thumb|right|250px|Malaizijan parlamentan pertid [[Kuala Lumpur]]as.]]
Ohjandusen form om federativine parlamentine konstitucine [[monarhii]]. ValdkundanVs 2012 sulakun 11. päiväspäi valdkundan pämez' om [[Abdul Halim Muadzam Šah]]-kunigaz. Kaikuččel videl vodel štatoiden ühesa monarhad valitas kunigast ([[malain kel'|mal.]]: ''Yang di-Pertuan Agong'' «ülembaižel ižandal pandud») da varakunigast videks vodeks štatoiden järgendusen mödhe. Hö vahvištadas kaikid käskusid. Parlamentan parijan-vägestajan lider tegese päministraks — federaližen ohjastusen pämeheks. Kaik ministrad oma parlamentan ühtnijad.
 
Parlament om kaks'kodine. Üläkodi om Nacionaline Kodi vai Senat ([[malain kel'|mal.]]: ''Dewan Negara'') 70 ühtnijanke (kaksin kaikuččes 13 štataspäi da völ kunigaz paneb radsijha 44). Alakodi om EzitajidenRahvahaline Kodi ([[malain kel'|mal.]]: ''Dewan Rakyat'') 222 delegatankeezitajanke, kaik rahvaz valičeb heid videks vodeks. Kunigaz-ki om parlamentan ühtnijaks.
 
Federaline ohjastuz ohjandab federaližil territorijoil, se-žo paneb rasijha nellän štatan gubernatoroid.
 
Järgvaličendad parlamentha oliba vl 2013 semendkun 5. päiväl. Nügüdläine päministr om [[Nadžib Tun Razak]].
 
== Administrativiž-territorialine jagand ==
   ''Kacu kirjutuz: [[Malaizijan administrativiž-territorialine jagand]].''
 
Malaizii alajagase 16 federacijan subjektha: 13 štatha ([[malain kel'|mal.]]: ''Negeri'') (niišpäi 7 oma sultankundad, 1 radžankund, 1 monarhan ''Yang Dipertuan Besar''-arvnimenke, 4 gubernatorkundad) da 3 federaližhe territorijha ([[malain kel'|mal.]]: ''Wilayah Persekutuan'').
 
== Eläjad ==
Malaizijas elädas [[malaizijalaižed]]. Valdkundan ristitišton 4/5 elädas Malakkan pol'sarel, toine 1/5 — [[Kalimantan]]-sarel.
 
Toižed sured lidnad (enamba 700 tuh. ristitud vn 2010 rahvahanlugemižen mödhe, surembaspäi penembha): [[Džordžtaun (Malaizii)|Džordžtaun]], [[Džohor Baru]], [[Klang]], [[Subang Džai]].
Vl 2005 eläjiden lugu oli 25,720,000 ristutud.
 
Vl 2005 eläjiden lugu oli 25, 720, 000 ristutudristitud.
 
== Rahvahanižanduz ==
Malaizijan päeksport om [[radioladim|radio-]], [[digitaline ladimišt]] da sen palad (läz 40%), [[elektromašiništ]] (6%), nozoltadud [[londuseline gaz]] (6%), [[kivivoi]] (6%), [[pal'mvoi]] (6%); toine eksport — [[himižed produktad]] (2%), palad [[mebel'|meblän]] täht (1%).
 
== Homaičendad ==
 
{{Azii}}
 
{{stub}}
 
[[Kategorii:Malaizii| ]]
53 403

muudatust